Lekcja o mechanizmie oddychania w 3ag

14 grudnia Pani Ewa Chmielewska zorganizowała w klasie 3 a gimnazjalnej lekcję biologii pod tytułem ” Mechanizm oddychania.” Celem zajęć było poznanie mechanizmu wymiany gazowej. Po części wstępnej spotkania uczniowie otrzymali pakiet wyczerpujących informacji na temat najistotniejszych rzeczy, na które należy zwrócić uwagę podczas zajęć, a następnie sformułowali i zapisali temat zajęć. Kolejnym punktem spotkania było przypomnienie wiadomości o budowie i funkcji układu oddechowego. Uczniowie wykazali się wiedzą i umiejętnościami, które stały się fundamentem bieżących zajęć. Pani Ewa w formie mini wykładu, ale także bazując na wiadomościach uczniów wprowadziła ich w trudne zagadnienia związane z  mechanizmem oddychania. Podczas dalszej części nauczycielka wykorzystała następujące metody nauczania: pytania i odpowiedzi, „burza mózgów”, ćwiczenia pokazowe.

Nauczycielka poprosiła uczniów o przypomnienie składu powietrza i zadała kilka pytań:

  • ” Co dzieje się z powietrzem w płucach?”,
  • ” Czy skład powietrza wdychanego i wydychanego jest taki sam?”,
  • ” Z czego wynika różnica w składzie powietrza wdychanego i wydychanego?”

Uczniowie odpowiadali na pytania, a następnie  wspólnie z nauczycielką sformułowali definicję wentylacji płuc oraz wymiany gazowej.

Wkrótce potem Pani Ewa  zaprosiła uczniów do wykonania ćwiczeń:

  • Pomiar obwodu klatki piersiowej przy wdechu i wydechu.

Uczniowie mierzyli obwód klatki piersiowej na wysokości pach podczas głębokiego wdechu i wydechu. Wyniki obserwacji uczniowie zanotowali w tabeli. Podzielili się także swoimi spostrzeżeniami, iż objętość klatki piersiowej w czasie wdechu zwiększa się, a w czasie wydechu zmniejsza się ( wraca do poprzednich rozmiarów). Uczniowie wyciągnęli wniosek, iż większy obwód klatki piersiowej przy wdechu, tym większa pojemność oddechowa płuc.

  • Badanie roli mięśni oddechowych- wykład nauczyciela. Nauczycielka zadała uczniom pytanie: ” Kiedy mięśnie pracują aktywniej przy wdechu czy przy wydechu?”

Na podstawie mini wykładu prowadzącej zajęcia uczniowie dokonali analizy działania mięśni oddechowych w czasie wdechu i wydechu. Biorąc pod uwagę wskazówki dawane przez nauczycielkę oraz zdobyte wiadomości uczniowie podzielili się swoimi spostrzeżeniami:

  • przy wdechu następuje skurcz mięśni międzyżebrowych  zewnętrznych, które unoszą żebra do góry i na zewnątrz. Równocześnie następuje skurcz przepony, która dodatkowo zwiększa objętość klatki piersiowej.
  • przy wdechu mięśnie międzyżebrowe wewnętrzne oraz przepona rozkurczają się, co powoduje, że objętość klatki piersiowej zmniejsza się ( wraca do poprzedniego stanu)
  • mięśnie oddechowe aktywniej pracują w czasie skurczu- przy wydechu.

Uczniowie razem z nauczycielką sformułowali wniosek: W mechanizmie oddychania fazą czynną jest wdech, a bierną wydech.

Następnie Pani Ewa poprosiła uczniów o zastanowienie się nad następującymi zagadnieniami:

  • ” Czy czynności związane z oddychaniem zachodzą z udziałem naszej woli, czy bez niej?”
  • ” Jak kontrolowane są te czynności?”

Uczniowie analizując wiadomość zdobyte podczas zajęć oraz wykorzystując własne obserwacje stwierdzili, iż w trakcie codziennych czynności nie musimy pamiętać o wykonywaniu wdechu i wydechu.  Wspólnie z nauczycielką sformułowali wniosek:

  • Mechanizm oddychania zachodzi odruchowo, tzn. niezależnie od naszej woli. Kieruje nim ośrodek oddechowy znajdujący się w rdzeniu przedłużonym.

Uczniowie podczas zajęć byli aktywni, skoncentrowani na tematyce zajęć. Dzielili się swoimi uwagami, pomysłami i spostrzeżeniami. Uczestnicy zajęć współtworzyli lekcje, analizowali, formułowali wnioski.

Nauczycielka podsumowując spotkanie  poprosiła uczniów o udzielenie odpowiedzi na kilka pytań  :

  • Jakie mięśnie biorą udział w oddychaniu?
  • Jaką funkcje pełnią w oddychaniu mięśnie międzyżebrowe i przepona?
  • Jakie fazy wyróżniamy w oddychaniu?
  • Jaki ośrodek kieruje mechanizmem oddychania i gdzie się znajduje?

Ta część zajęć dała uczniom możliwość usystematyzowania wiadomości, ale także rozwiania wszelkich wątpliwości, czy niejasności  dotyczących mechanizmu oddychania- jeżeli takie pojawiły się podczas spotkania. Pani Ewa podczas zajęć nie podawała gotowych rozwiązań, a jedynie naprowadzała zadając pomocnicze pytania. Sposób przeprowadzenia zajęć, ekspresja i profesjonalizm nauczycielki sprawiły, iż uczniowie z dużą atencją słuchali i aktywnie uczestniczyli w spotkaniu.